Asset Publisher Asset Publisher

Zespół organizacji zbioru i tworzenia zasobów

WIRTUALNE ZWIEDZANIE

Zespół Organizacji Zbioru i Tworzenia Zasobów jest komórką odpowiedzialną w Leśnym Banku Genów Kostrzyca za koordynowanie zbioru materiału nasiennego (szyszek, owoców, nasion, części roślin) oraz odpowiednie przygotowanie tego materiału zarówno do przechowywania jak i również przysposobienie do siewu po przechowywaniu.

Materiał nasienny trafia do naszej jednostki w celu zabezpieczenia puli genowej cennych gatunków roślin (zasoby genowe) lub stanowi depozyty gospodarcze nadleśnictw - jednostek administracyjnych Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe.    

Przygotowanie do przechowania

Bardzo ważnym etapem, po dostarczeniu materiału nasiennego do Leśnego Banku Genów, jest jego odpowiednie przygotowanie do przechowywania w chłodniach. Stanowi to istotne zadanie zespołu. W zależności od gatunku, materiał poddawany jest procesowi technologicznemu o innej specyfice.

  • Nasiona gatunków iglastych są wyłuszczane z szyszek, oczyszczane z zanieczyszczeń, odskrzydlane i separowane grawitacyjnie oraz podsuszane. Do przeprowadzenia tego procesu wykorzystywana jest wyłuszczarnia nasion wyposażona w linię technologiczną szwedzkiej firmy BCC.
  • Nasiona gatunków liściastych w zależności od specyfiki są spławiane w wodzie i poddawane termoterapii (dąb, buk), wydobywane z owoców (jarząb, czereśnia, jabłoń, grusza), następnie oczyszczane i separowane i podsuszane. Do tych czynności wykorzystuje się urządzenia takie jak: wanna do spławiania, kotły do termoterapii, macerator, zestawy sit.

W efekcie procesu technologicznego uzyskiwana jest frakcja czystych, pełnych nasion. Kolejnym etapem jest przekazanie ich do Stacji Oceny Nasion a następnie do Przechowalni.  

Przysposobienie do siewu

Po okresie przechowywania, nasiona niektórych gatunków drzew, tzw. nasiona spoczynkowe
(m.in. buk, jodła, lipa, czereśnia, grab, cis) wymagają przysposobienia do siewu w celu przygotowania do kiełkowania. Proces ten zwany stratyfikacją polega na zastąpieniu warunków występujących w naturze, warunkami kontrolowanymi w specjalnych komorach. Nasiona dowilża się do odpowiednich poziomów wilgotności i umieszcza w komorach o stałej temperaturze (głównie 30C). W zależności od gatunku, proces ten trwa od kilku do kilkunastu tygodni. Po jego zakończeniu wiosną nasiona skiełkowane zostają wydane do siewu na szkółkach.     

Realizowane programy i projekty

Główne programy i projekty, w których realizację zaangażowany jest Leśny Bank Genów Kostrzyca, determinujące pracę Zespołu Organizacji Zbioru i Tworzenia Zasobów:

  • Program zachowania leśnych zasobów genowych i hodowli selekcyjnej drzew leśnych w Polsce na lata 2011-2035;
  • Program testowania potomstwa wyłączonych drzewostanów nasiennych, drzew matecznych, plantacji nasiennych i plantacyjnych upraw nasiennych;
  • Program ochrony i restytucji cisa pospolitego Taxus baccata L. na terenie Polski;
  • Program restytucji jodły pospolitej w Sudetach;
  • Projekt FlorNatur LBG - Ochrona ex situ zagrożonych i chronionych roślin, dziko rosnących w zachodniej części Polski. (Projekt współfinansowany ze środków V osi priorytetowej Programu Operacyjnego Infrastruktura i Środowisko „Ochrona przyrody i kształtowanie postaw ekologicznych". Realizacja w latach 2009-2012);
  • Projekt „Ochrona ex situ jarzęba brekinii - Sorbus Torminalis (L.) Crantz oraz cisa pospolitego - Taxus baccata L., poprzez zachowanie zasobów genowych wybranych rezerwatów w banku nasion oraz utworzenie archiwum klonów cennych drzew zachowawczych jarzęba brekinii".Projekt współfinansowany ze środkówNarodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w ramach programu Ochrona Przyrody i Krajobrazu.
  • Projekt „Zachowanie różnorodności biologicznej poprzez ochronę ex situ jesionu wyniosłego, wiązu górskiego, wiązu pospolitego oraz wiązu szypułkowego na terenie Dolnego Śląska na obszarach Natura 2000". Projekt współfinansowany ze środków Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej we Wrocławiu.