Wydawca treści Wydawca treści

Szczególna przesyłka do Millennium Seed Bank

Leśny Bank Genów Kostrzyca już w kwietniu prześle nasiona kilku gatunków drzew i krzewów do Millennium Seed Bank w Wielkiej Brytanii. Ta wyjątkowa paczka zostanie wysłana w ramach projektu „Garfield Weston Global Tree Seed Bank Project", czyli ochrony leśnych zasobów genowych

Wśród nasion, które zostaną przekazane do banku w Wielkiej Brytanii znajdą się również nasiona modrzewia polskiego (Larix decidua subsp. polonica).

Szyszki niedawno zebrano na terenie Świętokrzyskiego Parku Narodowego. Arboryści uzbierali kilkadziesiąt kilogramów szyszek z trzydziestu drzew tego gatunku. Modrzew polski jest uważany za podgatunek modrzewia europejskiego (Larix decidua), jest więc rzadkim i cennym składnikiem rodzimej przyrody.

W Górach Świętokrzyskich głównym obszarem jego występowania jest Góra Chełmowa, gdzie prowadzono zbiory.

Zebranie szyszek z modrzewia polskiego jest dużym wyzwaniem. Długowieczne drzewa, mające ponad 300 lat, osiągają wysokość do 34 m, pnie są charakterystycznie szablasto wygięte ze zgrubieniem u nasady. Pierśnica osiąga rozmiary do 160 cm.

Oprócz modrzewia do Millennium Seed Bank trafi także partia nasion sosny limby (Pinus cembra). Limba to gatunek drzewa objęty ochroną gatunkową częściową, w Polsce na stanowiskach naturalnych rośnie wyłącznie w Tatrach, nazywana jest tam królową tatrzańskich borów.

Aby zapewnić odpowiednie zbiory limby, pracownicy LBG Kostrzyca oraz leśnicy z Tatrzańskiego Parku Narodowego musieli konkurować ze smakoszami tych nasion. Duże jadalne orzeszki limby są wyjadane przez orzechówki (Nucifraga caryocatactes), wiewiórki (Sciurus vulgaris) oraz dzięcioły (Pici).

Dlatego już kilka miesięcy wcześniej na gałązki drzew z dojrzewającymi szyszkami założono specjalne siatki ochronne, które umożliwiły przetrwanie pełnych szyszek do czasu zbioru.

Drzewostan sosny limby leży na bardzo stromym stoku, tuż przy Morskim Oku, na wysokości ponad 1400 m n.p.m. Limby można podziwiać wędrując czerwonym szlakiem z Morskiego Oka w kierunku Czarnego Stawu.

Wszystkie zebrane szyszki, np. modrzewia i limby, trafiają do wyłuszczarni. Wydobyte nasiona podlegają ocenienie, a następnie są zabezpieczone w chłodniach Leśnego Banku Genów Kostrzyca.

Po wyłuszczeniu szyszek modrzewia otrzymano ok. 300 g nasion, które przekazano do oceny metodą RTG, czyli prześwietlenia promieniami rentgenowskimi. W trakcie oceny stwierdzono około 50 proc. nasion pustych, co, jak wyjaśniają pracownicy LBG Kostrzyca, jest naturalne w przypadku nasion modrzewia.

Puste nasiona odseparowano za pomocą separatorów grawitacyjnych, a pozostała masa trafiła do spakowania w chłodni Leśnego Banku Genów Kostrzyca w formie zasobu genowego. Połowa partii nasion zostanie wiosną przesłana do Millennium Seed Bank.

Leśny Bank Genów Kostrzyca od 2015 r. realizuje założenia wspomnianego wcześniej projektu, jako jedna z ośmiu instytucji w Europie, które w ramach projektu przyczyniają się do ochrony leśnych zasobów genowych.

Wspólna realizacja programu zapewniają zwiększenie poziomu bezpieczeństwa ochrony i zachowania gatunków. Zbiory nasion są przechowywane w kraju pochodzenia oraz, dla dodatkowego bezpieczeństwa, duplikowane w chłodniach Millennium Seed Bank.

Po raz pierwszy nasiona z LBG Kostrzyca zostały przekazane do Wielkiej Brytanii w 2016 r. W tej niezwykłej przesyłce znalazły się wówczas nasiona dziewięciu gatunków, np. jodły pospolitej, olszy czarnej, sosny górskiej czy czereśni ptasiej.

W ubiegłym roku po raz kolejny przekazano część zasobów, m.in. nasiona olszy szarej, lipy drobnolistnej i szerokolistnej czy jabłoni dzikiej.

Millennium Seed Bank współpracuje z 95 państwami na świecie, obecnie w tym wyjątkowym banku znajdują się nasiona ponad 80 tys. roślin. W MSB gromadzone są nie tylko nasiona drzew, czy zbóż, ale także grzyby. Działania takie przyczyniają się do ochrony gatunków drzew oraz zachowania różnorodności genetycznej.